Voor veel mensen begint het met een gevoel dat iets niet klopt. Je loopt vast, raakt sneller overprikkeld, begrijpt sociale situaties anders dan anderen of ziet je kind worstelen waar leeftijdsgenootjes ogenschijnlijk moeiteloos meegaan. En dan komt die ene gedachte: misschien is er meer aan de hand.
Maar vanaf dat moment begint vaak geen helder traject, maar een lange, onzekere weg.
Het vermoeden zonder vangnet
Zolang er geen officiële diagnose is, val je vaak tussen wal en schip. Hulpverlening vraagt om bewijs, labels of formulieren, terwijl jij juist hulp nodig hebt om überhaupt overeind te blijven. Dat geldt voor volwassenen, maar misschien nog wel sterker voor kinderen.
Als ouder voel je dat je kind iets anders nodig heeft, maar je krijgt te horen: “We zien het nog niet duidelijk genoeg” of “wacht het nog even af”. Intussen stapelen de problemen zich op – thuis, op school, in het gezin.
Wachtlijsten die alles vertragen
De wachtlijsten voor diagnostiek zijn lang. Maanden, soms jaren. In die tijd verandert er niets aan de overprikkeling, de vermoeidheid of het gevoel continu tekort te schieten.
Voor volwassenen kan dit betekenen dat werk steeds lastiger wordt, relaties onder druk komen te staan of dat je jezelf kwijtraakt. Voor kinderen betekent het vaak onbegrip, verkeerde verwachtingen en soms zelfs straf voor gedrag dat ze niet kunnen sturen.
Onbegrip en zelftwijfel
Zonder diagnose krijg je vaak opmerkingen als:
“Iedereen is toch wel eens moe?”
“Je moet gewoon wat flexibeler zijn.”
“Zo erg is het toch niet?”
Dat doet iets met je. Je gaat twijfelen aan jezelf. Ben ik aan het overdrijven? Stel ik me aan? Terwijl je diep vanbinnen weet: dit kost mij (of mijn kind) enorm veel energie.
De impact op het gezin
Als ouder probeer je sterk te blijven, structuur te bieden, begrip te tonen – terwijl je zelf ook op je tenen loopt. Zeker wanneer je meerdere gezinsleden hebt met (vermoedens van) neurodiversiteit, voelt het soms alsof je continu aan het schakelen bent.
En dan is er nog de buitenwereld, die vaak niet ziet hoeveel moeite het kost om “gewoon” te functioneren.
Waarom ondersteuning vóór diagnose zo belangrijk is
Juist in deze tussenfase is passende ondersteuning cruciaal. Niet pas als er een stempel is, maar zodra het vermoeden er is. Praktische handvatten, erkenning, iemand die meedenkt zonder te oordelen.
Want duidelijkheid zit niet alleen in een rapport, maar ook in gezien en begrepen worden.
Je bent niet alleen
Als je dit leest en jezelf of je kind hierin herkent: weet dat je niet faalt. Het systeem schiet tekort, niet jij.
Er zijn steeds meer mensen die pleiten voor hulp zonder diagnose-eis, voor prikkelarme ondersteuning en voor ruimte om stap voor stap te ontdekken wat werkt.
Duidelijkheid mag geen eindstation zijn. Het mag een begin zijn van rust, begrip en passend leven – ook als dat begin al vóór de diagnose ligt. 💛
Reactie plaatsen
Reacties